Нүдний даралт гэж юу вэ, хэвийн тоо глаукомыг үгүйсгэх үү? Үнэ, сэтгэгдэл, арга

Нүдний даралт гэж юу вэ, тоо нь хэвийн гарсан бол глаукомаас санаа амар байж болох уу?

Сөүлд үзлэгт цаг авах, эсвэл Монголд дахин хэмжүүлэхээсээ өмнө энэ бичвэрийг дуустал уншаарай.

Уншиж дуусахад та нүдний даралт юунаас үүсдэг, хэвийн хэмжээ гэж юуг хэлдэг, ямар аргаар шалгадаг, үзлэгийн үнэ юугаар тодорхойлогддогийг мэдэх болно. Ингэснээр зөвхөн даралтаа хэмжүүлэх үү, бүтэн үзлэг хийлгэх үү гэдгээ санаа зовнил, төсөвтэйгөө уялдуулж сонгоход хялбар болно.

Сайн байна уу. Би OLIM нүдний эмнэлгийн ерөнхий эмч, нүдний эмч Lee Ki-il байна.

Манай нүдний иж бүрэн үзлэг 60 орчим шинжилгээтэй бөгөөд глауком, торлог бүрхэвч, нүдний хуурайшлыг шалгадаг. Нүдэнд хүрэлгүй даралт хэмждэг TOPCON CT-800, харааны мэдрэлийн зүсэлтийг дүрсэлдэг TOPCON 3D OCT-1 төхөөрөмж бидэнд бий. Үзлэгийн хариуг би өөрөө харж тайлбарладаг.

Энэ бичвэрийг бичсэн шалтгаан энгийн: «даралт хэвийн гарсан, тэгэхээр нүд эрүүл» гэж ойлгоод дараагийн үзлэгээ хэдэн жилээр хойшлуулдаг хүн цөөнгүй.

Товчхондоо, нүдний даралт гэдэг нь нүдний дотор байнга үүсч, гадагшилдаг шингэний даралт юм. Цусны даралттай холбоогүй бөгөөд даралтын тоо ганцаараа глаукомыг батлахгүй, үгүйсгэхгүй.

Монголд хэмжүүлсэн даралтын хуудас гартаа байвал түүний зургийг WhatsApp-аар илгээж, «энэ тоо миний хувьд юу гэсэн үг вэ» гэсэн нэг асуултаа хавсаргаарай. Ерөнхий нийтлэлээс илүү өөрийн тоогоо ойлгох нь таны дараагийн алхмыг тодорхой болгоно.

Нүдний даралт яаж үүсдэг вэ?

Нүдний урд хэсэгт усан чийг гэдэг тунгалаг шингэн тасралтгүй үүсч, нүдний өнцөг дэх нарийн сүвээр гадагшилдаг. Үүсэх, гадагшлах хоёрын тэнцвэр нүдний доторх даралтыг тогтоодог.

Гал тогооны угаалтуурыг төсөөлөөд үз. Цорго нь нээлттэй, ус зайлуулах нүх нь бага зэрэг бөглөрсөн бол ус шууд халихгүй ч түвшин аажмаар нэмэгддэг. Нүдэнд ч үүнтэй төстэй.

Даралт удаан хугацаанд өндөр байвал нүдний арын хэсэгт байрлах харааны мэдрэл дарагдаж гэмтэж болно. АНУ-ын Нүдний Үндэсний Институт (NEI) глаукомыг харааны мэдрэлийг гэмтээж хараа алдуулдаг өвчний бүлэг гэж тодорхойлдог. Эхний шатанд ихэвчлэн шинж тэмдэггүй, хараа хажуу талаасаа, ялангуяа хамрын талаас аажмаар буурдаг.

Цусны даралт өндөр хүнд нүдний даралт хэвийн байж болно, эсрэгээрээ ч мөн адил. Толгой өвдөхгүй байгаа нь нүдний даралт хэвийн гэсэн баталгаа болохгүй.

Нүдний даралтын хэвийн хэмжээ хэд вэ?

Ихэнх нүдний эмч нар 10–21 мм м.у.б (мөнгөн усны багана) орчмыг ердийн хүрээ гэж авч үздэг. Энэ бол олон хүний хэмжилтээс гаргасан дундаж хүрээ юм. NEI-ийн тайлбараар хэвийн даралт хүн бүрт өөр байдаг.

Нэг удаагийн хэмжилтийн тоо бас тогтвортой бус. Даралт өдрийн турш хэлбэлздэг, эвэрлэгийн зузаан ч хэмжилтэд нөлөөлдөг. Эвэрлэг зузаан бол тоо бодитоос бага зэрэг өндөр, нимгэн бол бага гарах хандлагатай. Америкийн Нүдний Академи (AAO) эвэрлэгийн зузааныг глаукомын эрсдэлийг үнэлэхэд тусалдаг үзүүлэлт гэж үздэг.

Лазераар хараа засуулсан хүнд энэ чухал. LASIK, LASEK, SMILE зэрэг мэс засал эвэрлэгийг нимгэрүүлдэг тул дараа нь хэмжсэн даралт ихэвчлэн бодитоос бага гардаг. Хараа засуулсан бол дараагийн үзлэг бүрт эмчдээ үүнийгээ заавал хэлээрэй.

Даралт хэвийн ч глауком илэрч болдог

Нүдний даралтын талаарх хамгийн түгээмэл буруу ойлголт энэ. NEI-ийн мэдээллээр даралт хэвийн үед ч үүсдэг глаукомын хэлбэр байдаг бол даралт өндөр хүмүүсийн зарим нь хэзээ ч глауком тусдаггүй.

AAO даралт ердийнхөөс өндөр боловч харааны мэдрэл хэвийн, хараа алдагдаагүй байдлыг нүдний гипертензи гэж нэрлэдэг. Энэ байдал глаукомын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг тул тогтмол хяналт шаарддаг.

Тиймээс «нүдний даралт гэж юу вэ» гэсэн асуултын бодит хариу нэг тоонд багтахгүй. Шийдвэрийг гурван зүйл хамт гаргадаг: даралт, харааны мэдрэлийн байдал, харааны талбай.

Нүдний даралтыг ямар аргаар шалгадаг вэ?

Даралтыг хэмжих нь эхний алхам л юм. Глаукомын сэжиг байгаа эсэхийг дараах шинжилгээнүүд хамтдаа харуулдаг:

• Даралтын хэмжилт. TOPCON CT-800 нүдэнд хүрэлгүйгээр даралт хэмждэг бөгөөд глаукомыг эрт оношлох, хяналтад ашигладаг.
• Эвэрлэгийн зузаан, хэлбэр. OCULUS Pentacam эвэрлэгийн гадаргуу, зузаан, хэлбэрийг шинжилдэг.
• Харааны мэдрэл. TOPCON 3D OCT-1 нүдэнд үл харагдах торлог бүрхэвч, харааны мэдрэлийн зүсэлтийг дүрсэлдэг.
• Харааны талбай. IRC IVS-201B өөр өөр байрлалд гарах жижиг гэрлийн цэгт өгсөн хариуг бүртгэж, хажуугийн харааг хэмждэг.
• Торлог бүрхэвчийн өргөн зураг. OPTOS DAYTONA өргөсгөх дусаалгагүйгээр захын торлог хүртэл 200° зураг авдаг.

Глауком эсвэл өндөр даралт илэрвэл NEI-ийн тайлбараар эмчилгээний хамгийн түгээмэл арга нь жороор олгодог дусаалга юм. Лазер нүдний шингэний гадагшлалд тусалдаг бөгөөд эм, лазер хангалттай үр дүн өгөхгүй үед мэс засал авч үздэг. Эмчилгээ аль хэдийн гарсан гэмтлийг буцаахгүй, цаашид дордохоос сэргийлдэг.

Манай эмнэлэгт YAG болон SLT эмчилгээнд хоёуланд нь ашигладаг QM Optimis Fusion лазер, торлог бүрхэвч ба глаукомын эмчилгээнд зориулсан VITRA Monospot лазер бий. Глаукомын мэс засал манай мэс заслын төвд хийгддэг.

Хэрэв та хараа засах мэс засал хийлгэхээр бодож байгаа бол Солонгост нүдний лазер хийлгэхээс өмнөх үзлэгийн тухай бичвэрийг хамт уншаарай.

Жишээ: даралт 19, гэхдээ ээж нь глаукомтой бол

Та 36 настай, −7.00 орчим ойрын хараатай гэж бодъё. Ээж тань глаукомтой, Улаанбаатарт хэмжүүлсэн даралт тань 19 гарсан байна.

Ийм нөхцөлд нэг тоо харж тайвшрах нь эрт. Харааны мэдрэлийн OCT зураг, харааны талбай, эвэрлэгийн зузааныг нэг дор харвал тоо ямар утгатайг ойлгоход хялбар болно. Мэдрэл, талбай хэвийн бол ихэвчлэн тогтмол хяналтаар явдаг. NEI эрсдэл өндөр хүмүүст 1–2 жил тутам үзлэг хийлгэхийг зөвлөдөг.

Хэрэв та тэр аялалдаа хараа засах мэс засал хийлгэхээр төлөвлөж байгаа бол мэс заслаас өмнөх даралт, эвэрлэгийн зузааны тоогоо бичиж авч үлдээрэй. Хожим Монголд эмчдээ үзүүлэхэд энэ тоо харьцуулах суурь болно.

Та ийм нөхцөлд байгаа бол өмнө нь хийлгэсэн OCT эсвэл харааны талбайн хариугаа (байгаа бол) зургаар илгээж, гэр бүлд тань хэн глаукомтой болохыг нэг мөрөөр бичээрэй. Хариуны хуудас дээрх тоонуудыг нэг дор харуулах нь таны асуултыг тодорхой болгоно.

Сэтгэгдэл, Facebook групп дээрх яриа: аль нь үнэн бэ?

Нүдний даралтын тухай сэтгэгдэлд хэд хэдэн ойлголт байнга давтагддаг.

«Агаар үлээдэг шинжилгээ өвддөг» гэдэг. Нүдэнд хүрэлгүй хэмждэг төхөөрөмж нүд рүү бага зэргийн агаар үлээдэг бөгөөд ихэнх хүн хормын төдий цочирдох мэдрэмж л мэдэрдэг.

«Даралт 21-ээс доош бол глауком байхгүй» гэдэг буруу. Дээр дурдсанчлан даралт хэвийн үед ч глауком үүсдэг.

«Дусаалга хэрэглээд эдгэрсэн» гэдгийг болгоомжтой ойлгох хэрэгтэй. Дусаалга даралтыг бууруулж гэмтлийн явцыг удаашруулдаг ч алдагдсан харааг буцаадаггүй тул эмчийн зааврын дагуу тасралтгүй хэрэглэх шаардлагатай.

«Лазер хийлгэсний дараа даралт бага гарсан, сайн байна» гэдэг нь эвэрлэг нимгэрсэнтэй холбоотой байж болно. Энэ тоо бодит даралтыг бүрэн илэрхийлэхгүй.

Үзлэг, эмчилгээний үнэ юугаар тодорхойлогдох вэ?

Нүдний даралттай холбоотой үзлэгийн үнэ хэд хэдэн зүйлээс бүрддэг:

• зөвхөн даралт хэмжүүлэх үү, 60 орчим шинжилгээтэй иж бүрэн үзлэг хийлгэх үү;
• OCT, харааны талбай, эвэрлэгийн зузааны шинжилгээ нэмэгдэх эсэх;
• эмчилгээ хэрэгтэй бол дусаалга, лазер, мэс заслын аль нь вэ;
• хяналтын үзлэгт хэдэн удаа ирэх;
• Сөүлд хэдэн өдөр байх.

OLIM нүдний эмнэлгийн монгол хуудаснаас үзлэг, эмчилгээний төрлүүдийг урьдчилан харж болно. Өөрийн тохиолдлын үнийг мэдэхийг хүсвэл даралтын хуудасныхаа зургийг илгээж, ямар шинжилгээ сонирхож байгаагаа WhatsApp-аар асуугаарай.

Сөүлд үзлэгийн өдрөө төлөвлөх нь

Манай эмнэлэг Сөүл хот, Гангнам дүүрэг, Nonhyeon-ro 546, Rian байрны 2–5 давхарт, Eonju өртөөний 6-р гарцаас 200m орчим зайтай.

Бид Даваа, Мягмар, Пүрэв гарагт 10:00–19:00, Баасанд 10:00–19:30, Бямбад 09:00–15:00 ажилладаг. Үдийн завсарлага 13:00–14:00, Лхагва, Ням гарагт амарна.

Хүүхэн хараа өргөсгөх дусаалга хэрэглэвэл ихэвчлэн хэдэн цагийн турш ойрыг бүдэг харж, гэрэлд гялбаж болно. Тийм өдөр машин жолоодох, нарийн ажил хийх төлөвлөгөө гаргахгүй байх нь зүйтэй.

Эрсдэл ба Монголд буцсаны дараа анхаарах зүйл

Шинжилгээний түр зуурын урвал: агаар үлээх үед хормын төдий цочрох, мэдээ алдуулах дусаалга бага зэрэг хорсох, өргөсгөх дусаалгын дараа хэдэн цаг бүдэг харах. Энэ нь ихэвчлэн тэр өдөртөө арилдаг. Даралт бууруулах дусаалга хэрэглэж эхэлсэн хүмүүст нүд улайх, хорсох нь цөөнгүй тохиолддог.

Дараах тохиолдолд үзлэгээ хойшлуулахгүй байх нь зүйтэй: гэр бүлд глауком байгаа, 40-өөс дээш настай, чихрийн шижин эсвэл цусны даралт ихсэлттэй, ойрын хараа өндөр, урт хугацаанд стероид хэрэглэсэн, өмнө нь нүдэндээ гэмтэл авсан эсвэл мэс засал хийлгэсэн. AAO эдгээрийг нүдний даралт ихсэх эрсдэлт хүчин зүйл гэж жагсаадаг.

Гэнэт нүд хүчтэй өвдөх, дотор муухайрах, нүд улайх, хараа бүрэлзэх бол NEI-ийн зөвлөснөөр яаралтай эмнэлгийн тусламж авах хэрэгтэй. Энэ үед Сөүл рүү нисэхийг хүлээлгүй Монголд ойрын эмнэлэгт хандаарай.

Монголд буцсаны дараа дусаалга бичүүлсэн бол яг зааврын дагуу хэрэглээрэй. Үзлэгийн хариуныхаа хуулбарыг авч явах боломжтой эсэхийг цаг захиалахдаа асуугаарай, Монголын эмчдээ үзүүлэхэд хэрэг болно. Үзлэгийн хариу, эмчилгээний хариу урвал хүн бүрт ижил биш гэдгийг санаарай.

Эхлэхэд нэг зураг хангалттай: даралтын хуудас эсвэл өмнөх үзлэгийн хариу. Түүнийгээ WhatsApp-аар илгээж, ирэх боломжтой өдрүүдээ болон «надад зөвхөн даралтын хэмжилт хэрэгтэй юу, бүтэн үзлэг хэрэгтэй юу» гэсэн асуултаа бичээрэй, цаг захиалахаас өмнө ч асууж болно. Ирэхэд тань би нүдийг тань үзэж, хариуг тайлбарлаад танд тохирох замыг тантай хамт сонгоно.

Түгээмэл асуултууд

Нүдний даралт өндөр байхад ямар шинж тэмдэг илэрдэг вэ?

Ихэвчлэн ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй тул тогтмол үзлэг гол илрүүлэх арга болдог. Харин гэнэт нүд хүчтэй өвдөх, дотор муухайрах, нүд улайх, хараа бүрэлзэх бол яаралтай эмнэлэгт хандах хэрэгтэй.

Хэр давтамжтай даралтаа шалгуулах вэ?

Өөрт тань хэр давтамж тохирохыг үзлэгийн хариугаар эмчтэйгээ ярилцаарай.

Даралт бага зэрэг өндөр гарвал заавал дусаалга хэрэглэх үү?

Заавал биш. AAO-ийн тайлбараар бага зэрэг өндөр даралтыг шууд эмчлэхгүйгээр тогтмол хэмжилтээр хянаж болдог. Харааны мэдрэл, харааны талбайн хариу энэ шийдвэрт гол үүрэгтэй.

Нүдний даралт өндөр бол лазераар хараа засуулж болох уу?

Даралт өндөр эсвэл глаукомын сэжигтэй бол мэс заслаас өмнө харааны мэдрэл, харааны талбайг нарийвчлан үнэлэх шаардлагатай. Мэс заслын дараах үрэвслийн эсрэг дусаалгад зарим хүний даралт нэмэгддэг тул хяналт чухал. Хийх эсэхийг үзлэгийн хариугаар тантай хамт шийднэ.

Монголд хэмжсэн тоо Сөүлд хэмжсэнээс өөр гарвал аль нь зөв бэ?

Даралт өдрийн турш хэлбэлздэг, төхөөрөмж, эвэрлэгийн зузаан ч тоонд нөлөөлдөг тул хоёр тоо ялгаатай гарах нь ердийн үзэгдэл. Нэг тоог биш, цаг хугацааны явц дахь өөрчлөлтийг харах нь илүү утгатай.

Эх сурвалж

1. Glaucoma · National Eye Institute (NIH)
2. What Is Ocular Hypertension? · American Academy of Ophthalmology

Энэ нийтлэлийг AI-ийн тусламжтайгаар OLIM нүдний эмнэлгийн нийтэлсэн мэдээлэл болон доорх эх сурвалжид үндэслэн бичсэн. Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий эмнэлгийн мэдээлэл бөгөөд онош тавихыг орлохгүй. Мэс засал хийх эсэх, ямар аргаар хийхийг биечлэн үзлэгийн дараа шийднэ.